Blogi
Boże prawa (Sierpień 12, 2017 8:09 pm)
On widzi tajemnice (Sierpień 2, 2017 7:54 pm)
Odwet Boży (Lipiec 26, 2017 12:31 pm)
Chodzenie w wymiarze nadnaturalnym (Lipiec 20, 2017 2:48 pm)
Samochód bez kierowcy (Lipiec 11, 2017 3:57 pm)
Nadszedł czas, by oczekiwać (Czerwiec 26, 2017 12:22 pm)

Za zamkniętymi drzwiami

woman1000

Tekst: Kinga Gozdalik

Słynne „bo zupa była za słona” miało tyle swoich przeróbek, że już dawno przestało być kojarzone z oryginalnym spotem społecznym przeciwko przemocy domowej. Chociaż zdaniem osób zawodowo mających styczność ze zjawiskiem przemocy, świadomość problemu wzrosła, to wciąż żywe są mity na jej temat.

W Polsce wzrasta ilość zgłoszeń stosowania przemocy domowej. Zdaniem pracowników socjalnych niekoniecznie oznacza to, że akty przemocy zdarzają się częściej, ale że coraz więcej ludzi ma odwagę szukać pomocy. Ciężko ocenić skalę zjawiska patrząc jedynie na policyjne statystyki, bo mimo podniesienia świadomości i zrozumienia zjawiska, przemoc domowa wciąż jest tematem tabu i w wielu przypadkach nie jest zgłaszana przez ofiary. Jednak badania opinii publicznej wskazują na bardzo dużą skalę problemu.

W 2014 jedynie na policji (od 2012 roku można to robić także w innych placówkach) wypełniono prawie 78 tysięcy formularzy „Niebieska Karta”, wszczynających procedurę śledczą. Ponad 60% ofiar w przypadku każdego rodzaju przemocy stanowią kobiety. Odsetek ten zmienia się z roku na rok i chociaż liczba mężczyzn zgłaszających zastosowanie przemocy wzrasta, to statystycznie z problemem styka się coraz więcej kobiet niż mężczyzn (w 1999 roku – 57%,  w 2013% – 67%).

Wzrasta też liczba ofiar szukających pomocy na Niebieskiej Linii. W 1999 roku było to niewiele ponad 8 tysięcy osób, w 2010 – już ponad 12 tysięcy. W ponad połowie zgłaszanych przypadków przemoc trwała już 2-10 lat.

Chociaż problem przemocy coraz częściej nagłaśniany jest przez media, to większość spotów przedstawia przejaskrawione przypadki. Stąd też na hasło „przemoc domowa” odbiorcy najczęściej wyobrażają sobie siniak pod okiem. Niewiele mówi się o innych jej rodzajach, a zdaniem osób, które zajmują się zjawiskiem, przemoc fizyczna pojawia się po długotrwałym stosowaniu innych rodzajów przemocy.

Ponad połowa osób dzwoniących na Niebieską Linię zgłasza stosowanie przemocy psychicznej. Prawie połowa badanych w Ogólnopolskiej diagnozie zjawiska przemocy z 2010 roku deklaruje, że w swoim najbliższym otoczeniu spotkało się z zastosowaniem tego typu przemocy wobec kobiet. Przykłady jej stosowania to obrażanie, wyśmiewanie, ograniczanie kontaktu z rodziną czy przyjaciółmi, szantaże, zastraszanie. Według badania CBOS z 2012 roku co szósta kobieta była dręczona psychicznie przez partnera.

Zdaniem ekspertów długotrwałe stosowanie przemocy psychicznej, prowadzącej do utraty poczucia godności przez ofiarę, poczucia bezsilności, bezradności, a czasem poczucia winy może prowadzić do przemocy fizycznej. W większości przypadków jej sprawcy są pod wpływem alkoholu, chociaż ich odsetek zmniejsza się z roku na rok. Niezwykle często stosowanie przemocy fizycznej powtarza się, bo brak jest wystarczających dowodów. Szarpania, szturchanie czy policzkowanie nie zawsze pozostawia ślady. Według badania CBO co piąta kobieta  doznała przemocy fizycznej od swojego partnera.

Prawie jedna czwarta badanych w Ogólnopolskiej diagnozie zjawiska przemocy z 2010 roku twierdzi, że zna w swoim otoczeniu kobietę, wobec której stosowano przemoc ekonomiczną. Ten rodzaj przemocy polega na kontroli wydatków przez partnera, często równoznaczne z niezaspokajaniem potrzeb materialnych partnerki. Co ciekawe, 14% badanych uważa, że mąż ma prawo robić z rzeczami żony, co chce, bo własność prywatna w małżeństwie nie istnieje.

Przemoc seksualna, jako ta najbardziej wstydliwa i intymna, jest niezwykle trudna do wykrycia. Niepokojący jest fakt, że aż 19% badanych w 2010 twierdzi, że coś takiego jak gwałt popełniony przez męża na żonie, nie istnieje. W tym samym badaniu 4% kobiet przyznało, że doznało od partnera przemocy seksualnej.

Osoby zawodowo mające styczność z przemocą przyznają, że w ciągu ostatnich dziesięciu lat  uległa ona wyrafinowaniu i zakamuflowaniu. Coraz rzadziej ofiary dysponują jakimikolwiek dowodami. Wciąż żywy jest mit o przemocy, która ma wiązać się jedynie z patologią i alkoholem. Zdaniem ekspertów sprawca przemocy najczęściej ma rozdwojoną osobowość, pracuje nad wizerunkiem na zewnątrz i zachowuje się inaczej w domowym zaciszu. Funkcjonowanie tego typu stereotypów może powstrzymywać ofiary przed szukaniem pomocy.

Osoby pracujące z ofiarami lub rodzinami, w których zdarzają się akty przemocy zgodnie krytykują funkcjonowanie sądownictwa. Czasem wyroki zapadają po kilku latach od zgłoszenia sprawy. Chociaż przestępstwa związane z przemocą są ścigane z urzędu, jeśli ofiara wycofuje się z zeznań, śledztwo jest umarzane ze względu na brak świadka. A zdarza się to często. W wyniku zastraszenia, braku środków finansowych, bezsilności. Niezwykle trudno jest także uzyskać nakaz eksmisji sprawcy, w związku z czym prawie we wszystkich przypadkach to ofiara przemocy zmuszona jest do opuszczenia miejsca zamieszkania. A ośrodki dla ofiar przemocy są przepełnione. Często muszą odsyłać kobiety do innych placówek.

Próbując dokładnie ocenić skalę przemocy wobec kobiet w Polsce, można utonąć w statystykach. Problem jest o tyle skomplikowany, że wciąż wiele zachowań niedopuszczalnych, szczególnie w małych miejscowościach i wsiach uważa się za normę. Wciąż żywe są mity na temat przemocy, na przykład to, że zdarza się tylko w patologii. Do tego dochodzą czynniki psychologiczne związane z przemocą emocjonalną. Ofiary czują się winne. Żyją w zastraszeniu, poczuciu winy, upokorzeniu i sprawy nie zgłaszają. Często też nie wystarczy rozdzielić małżeństwo i skazać sprawcę, bo ona nadal go kocha.

Ludzie wiedzą więcej na temat przemocy. Mówi się o niej w mediach. Nie sposób jednak dokładnie ocenić skalę problemu, bo wciąż to co dzieje się za drzwiami polskich domów, często za nimi pozostaje.

 

Źródła:

http://www.niebieskalinia.org/download/Badania/TNS_OBOP_2007.pdf

http://www.niebieskalinia.org/download/Badania/CBOS_2005.pdf

http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2012/K_082_12.PDF

http://www.niebieskalinia.org/download/Badania/Statystyki_Niebieska_Linia.pdf

http://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/przemoc-w-rodzinie/50863,Przemoc-w-rodzinie.html

http://www.niebieskalinia.pl/spaw/docs/wyniki_badan_20071113_obop_szkolenia.pdf

Comments are closed.