Blogi
Unikanie ducha plotkarstwa (Listopad 14, 2017 5:50 pm)
Wbrew odczuciom: Nie jesteś sam (Październik 31, 2017 2:06 pm)
Cena bycia wielkim (Październik 24, 2017 3:09 pm)
Przełamywanie przeszkód (Październik 17, 2017 2:22 pm)
Para w gwizdek (Wrzesień 30, 2017 5:30 pm)
Unicestwienie spisku (Wrzesień 29, 2017 12:10 pm)

Nowy początek – otwarcie wystawy stałej POLIN

synagoga1000

Tekst: Kinga Gozdalik

28 października Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN otworzyło wystawę stałą. To ważny dzień, nie tylko dla pomysłodawców oraz sztabu ludzi, którzy przez ponad 20 lat pracowali nad jego powstaniem, ale dla każdego, kto jest gotowy z dojrzałością spojrzeć na własną historię.

O muzeum pisało wielu polskich i zagranicznych dziennikarzy, wszyscy pochlebnie. Większość z nich podkreśla kontrowersyjność projektu. Financial Times opisuje je jako „odważne – architektonicznie i intelektualnie”. Odważne – bo chociaż powstało w kraju, który ze względu na swoją historię kojarzy się bardziej ze śmiercią, niż narodzinami kultury żydowskiej, autorzy wystawy upamiętnili Holokaust jedynie w jednej z ośmiu jej części. Twórcy położyli nacisk na wkład Żydów w kulturę i historię Polski na długo przed Zagładą. „Muzeum życia” obrazuje tysiąc lat wspólnej historii Polaków i Żydów.

Zewnętrzna ściana budynku wykonana jest ze szkła, co ma symbolizować przejrzystość i nowy początek w relacjach polsko-żydowskich. Wejście do muzeum przypomina rozstępujące się Morze Czerwone, przestronny hall – pustynię.

Nowo otwarta wystawa stała także nie jest pozbawiona symboliki, a przede wszystkim pomysłowości. Każda z ośmiu sal obrazuje inny okres w historii Polski. Muzeum nie jest „gablotowe”, ale – jak nazywa je Marian Turski, przewodniczący Rady Muzeum – wielozmysłowe. W każdej części wystawy wyposażenie oddaje charakter epoki. Przykładowo, sala poświęcona średniowieczu, pełna jest źródeł pisanych, których nie odnajdziemy w innych częściach, nie w takiej ilości. Kiedy przemieszczamy się do kolejnej sali, zmienia się styl i klimat wnętrza. Cały ten „spacer przez epoki” pozwala spojrzeć na historię z perspektywy społeczności żydowskiej. Artefakty poświęcone konkretnym wydarzeniom w historii stanowią jedynie tło, które sprawia, że odczuwamy klimat danego okresu i na chwilę stajemy się częścią prezentowanych sytuacji. Przechodzimy przez miasteczko, słysząc kantora, modlącego się w synagodze; uczestniczymy w ślubie pary żydowskiej; możemy usiąść na stacji kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, sfinansowanej przez Żydów; czy przejść się żydowską ulicą z czasów dwudziestolecia, wzorowanej na Nalewkach. W części poświęconej Holocaustowi stoi symboliczny pociąg, z okien którego obserwujemy różne postawy Polaków wobec Żydów.

Niesamowite wrażenie wywiera wierna kopia sklepienia synagogi w Gwoźdźcu, stworzona w ramach oddzielnego projektu. Do odtworzenia jej użyto jedynie narzędzi i materiałów dostępnych w 18 wieku. Efekt jest imponujący – bogata w kolory i dopracowane detale kopuła w pełni oddaje wielobarwność pełnej życia żydowskiej kultury.

Dyrektor Muzeum, Dariusz Stola, podczas otwarcia przywołał w swoim przemówieniu postać Geli Seksztajn, przedwojennej malarki, której prace są częścią Archiwum Getta Warszawskiego. Gela Seksztajn malowała przede wszystkim portrety, martwą naturę oraz pejzaże. W testamencie napisała, że nie potrafi przekazać tragedii swojego narodu oraz, że pragnie, żeby jej prace stały się częścią muzeum żydowskiego, które powstanie w przyszłości. Tak jak obrazy Geli Seksztajn symbolizują żywą niegdyś kulturę żydowską w Warszawie, tak muzeum upamiętnia kulturę żydowską, bez której Polska nie byłaby taka, jaka jest dziś. „Dla mnie najważniejsze jest to, by zwiedzający uświadomił sobie, że Żydzi żyli na tej ziemi przez tysiąc lat. Żeby pomyślał: byli między nami i już ich nie ma.” – mówi Marian Turski w wywiadzie dla Polityki – „Jeśli muzeum choć w małej cząstce wypełni tę próżnię, to będę się cieszył.”.

The New York Times opisuje muzeum jako „najambitniejszą instytucję kultury od czasów komunizmu”. Od 1993 Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, które odpowiedzialne było za produkcję wystawy, pozyskiwało fundusze na zrealizowanie projektu. Udało się. Ponad pięciuset darczyńców z całego świata przekazało ponad 165 milionów złotych. Muzeum jest pierwszą w Polsce instytucją kultury realizowaną na taką skalę w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. Jednak nie tylko na tym polega jego wyjątkowość. Zagraniczni dziennikarze w swoich artykułach przywołują historię Polski, która z „żydowskiego raju” zmieniła się w arenę Holokaustu – piekła dla ponad 3 milionów Żydów. Dostrzegają fenomen projektu, który upamiętnia to, jak żyli. „Muzeum Holokaustu to ostatnia rzecz, której Polska potrzebuje” – powiedziała Barbara Kirshenblatt-Gimblett, kurator wystawy – „cały ten kraj to muzeum Holokaustu.”.

Na otwarciu gościł prezydent Bronisław Komorowski, prezydent Izraela Reuven Rivlin oraz delegacje z wielu krajów. Wystawę otworzyli przedstawiciele społeczności żydowskiej. W uroczystości wzięło udział 1500 gości, którzy po wysłuchaniu przemówień, mogli zwiedzić wystawę główną. Trzydniowy festiwal otwarcia pełen był atrakcji. Rozpoczęły się one spektaklem „Gramy Otwarcie!” oraz „My, Żydzi Polscy” w reżyserii Andrzeja Strzeleckiego.

Wystawa nie kończy się na Holokauście, tak jak nie kończy się na nim historia polskich Żydów. Jej otwarcie symbolizuje jednak dojrzałość Polaków w spojrzeniu na własną historię. „Według mnie, ten projekt reprezentuje nową Polskę” – mówi Barbara Kirshnblatt-Gimblett. Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce świętuje swój wielki sukces, a także początek dla Muzeum, które po oficjalnym otwarciu jest gotowe na nowe wyzwania, oferując nam szereg atrakcji edukacyjno-kulturowych.

 

 

Źródła:

http://www.szih.org.pl/pl/newsitem/104

http://www.szih.org.pl/pl/newsitem/108

http://www.nytimes.com/2014/10/22/world/europe/warsaw-museum-of-the-history-of-polish-jews.html?_r=2

http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1596477,1,marian-turski-opowiada-o-muzeum-historii-zydow-polskich.read

http://www.newrepublic.com/article/120017/warsaws-museum-history-polish-jews-opens

http://www.ft.com/cms/s/86f06bbc-5a48-11e4-8771-00144feab7de,Authorised=false.html?_i_location=http%3A%2F%2Fwww.ft.com%2Fcms%2Fs%2F0%2F86f06bbc-5a48-11e4-8771-00144feab7de.html%3Fsiteedition%3Duk&siteedition=uk&_i_referer=http%3A%2F%2Fwww.szih.org.pl%2Fpl%2Fnewsitem%2F103#axzz3H66LNrUM%20

http://culture.pl/pl/tworca/gela-seksztajn

Tags

Comments are closed.